Virus :
به برنامه يا قطعه اي كد گفته مي شود كه پس از اجرا در سيستم كپي هايي از خودش را به فايلهاي مورد نظر اضافه كرده و آنها را آلوده مي كند و بسته به نوع آن اعمال مختلفي را از ظاهر شدن پيغامي خاص در صفحه تا رساندن آسيبهاي بسيار جدي به سيستم انجام مي دهد. ويروسها اين قابليت را دارند كه خود را تكثير كنند. حتي ويروس ساده اي كه اقدام به توليد كپي از خود در سيستم ميكند مي تواند خطر آفرين باشد چون براي اين كار از منابع سيستم بهره مي گيرد و ممكن ياعث ايجاد وقفه در سيستم شود. ويروسهاي خطرناكتر قابليت انتشار در شبكه ها و عبور از سيستمهاي امنيتي را دارند. Micro Virus ها نوع خاصي از ويروسها هستند كه به جاي آلوده كردن فايلهاي اجرايي يا بوت سكتور، Document هاي Word را آلوده مي كنند.

Worm :
كرم را مي توان نوع خاصي از ويروس دانست كه براي انتشار از طريق شبكه طراحي شده اند. كرمها معمولا از طريق ايميل يا برنامه هاي اشتراك گذاري فايلها ( p2p ) منتشر مي شوند. كرمها ضمن آلوده كردن كامپيوتري كه در آن قرار دارد از طريق Contact هاي موجود در آن براي تمامي آنها ارسال مي شود و با عناوين فريبنده گيرنده را به گشودن فايل الحاقي ترغيب مي كند. كرمها بدليل ارسال به كاربران بسيار زياد در زمان كم، ترافيك شبكه را بسيار بالا برده و باعث كند شدن فعاليت Mail Server ها مي شود.

Dropper :
همچنين با نامهاي Virus Dropper و Dropper Program شناخته مي شود. برنامه اي است كه پس از اجرا يك ويروس اسب تروا يا يك كرم را درون كامپوتر شما بارگذاري مي كند. Dropper خود يك ويروس نيست و خواص ويروس نظير تكثير شدن را ندارد. شايد بيشتر بتوان آنرا شبيه اسب تروا دانست كه حاوي كدهاي مخرب است و توسط برنامه هاي ويروس ياب قابل شناسايي نيست خوشبختانه استفاده از Dropper ها غير متداول است وگرنه مطمئنا مشكلات بزرگي را باعث مي شدند.

Spyware :
نام ديگر آن Ad-Aware است. Spyware به هر برنامه اي كه به جمع آوري اطلاعات شخصي افراد هنگام اتصال به اينترنت مي پردازد اطلاق مي شود. Spywareها معمولا جزئي پنهاني درون برنامه هاي رايگان و يا برنامه هايي با مدت استفاده محدود ( Freeware Or Shareware ) هستند كه مي توان آنها را از اينترنت دانلود كرد. Spywareها پس از نصب به Monitor كردن فعاليتهاي شما در اينترنت مي پردازند و اطلاعات كسب شده را در پس زمينه ارتباط اينترنتي شما براي نويسندگانش مي فرستد. Spywareها قابليت جمع آوري اطلاعات در مورد آدرسهاي ايميل، شماره كارتهاي اعتباري و حتي پسوردهاي شما را دارند. Spyware را مي توان شبيه اسب تروا دانست چون در هر دو مورد شما هنگام نصب يك برنامه اين برنامه ها را نيز ناخواسته در سيستمتان نصب مي كنيد. يكي از روشهاي معمول قرباني شدن نصب برنامه هايي است كه براي تبادل فايل ها در اينترنت وجود دارد ( اين برنامه ها peer-to-peer ناميده مي شوند نظير Kaaza ). نكته دردناكتر در مورد Spywareها اينست كه اين برنامه ها چون براي فعاليت از منابع سيستم شما استفاده مي كنند ممكن است باعث ناپايداري سيستم و يا حتي Crash بشود. همچنين اين برنامه ها از پهناي باند اتصال اينترنتي شما مي كاهند.( بدليل استفاده از اتصال اينترنتي براي ارسال اطلاعات به سرقت رفته )
چون Spywareها برنامه هاي اجرايي مستقلي هستند قابليت هاي ديگري از جمله Monitor كردن كليد هاي فشرده شده كيبورد، گشتن بدنبال فايل يا برنامه اي خاص در سيستم، نصب Spyware هاي ديگر خواندن Cookie ها و تغيير صفحه وب پيش فرض را دارند.Licensing Agreement ها كه قبل از نصب اكثر برنامه ها بايد با مفاد آن موافقت كنيد ممكن است در مورد نصب Spyware توسط برنامه مورد نظر به شما هشدار دهد ( البته در جايي كه كمترين احتمال ديده شدن را دارد ) ولي از آنجا كه هيچكس تمايلي به خواندن متن طولاني Licensing Agreement را ندارد Spywareها را با موافقت خودتان در سيستم نصب مي كنيد.

Trojan Horse :
برنامه ايست مخرب كه ظاهرعادي و بي آزاري دارد. اين برنامه پس از اجرا در كامپيوتر هدف،‌ اختيار كامل آنرا بدست نفوذ گران مي دهد و به آنها اجازه انجام هر كاري را در سيستم مورد حمله مي دهد. اسب تروا قابليت تكثير خود را ندارد ولي مي تواند حامل ويروس يا كرم باشد. يك اسب تروا از دو قسمت تشكيل شده است: يك قسمت كه بايد توسط طعمه دانلود و اجرا شود كه معمولا حجم كمي دارد (زير kb 100 ) مثلا برنامه اي كه ادعا مي كند كشنده فلان ويروس است ممكن است خود يك اسب تروا باشد، و قسمت دوم اسب تروا كه روي كامپوتر مهاجم قرار دارد و پس از اجراي جزء ديگر برنامه روي كامپيوتر قرباني و دريافت آدرس IP قرباني توسط مهاجم اين دو قسمت برنامه با هم ارتباط برقرار كرده و مهاجم قادر خواهد بود در كامپيوتر قرباني مانند كامپيوتر خود Expelor كند و به حذف اضافه و تغيير هر چيز مورد علاقه اش بپردازد. همانطور كه اشاره شد طعمه يك اسب تروا شدن به اين آساني ها نيست زيراخود فرد بايد مرتكب اين اشتباه بشود. البته بعضي سايتها اين كار را براي شما انجام مي دهند! كه اين مشكل هم با نصب يك فايروال مناسب حل شدني است. به حملاتي از اين دست Back Door مي گويند چون شبيه زماني است كه شخصي از در پشتي منزل وارد شود و بدون اطلاع شما و در حضور خودتان به شما آسيب برساند.
عبارت اسب تروا يا Trojan Horse برگرفته از يكي از داستانهاي كتاب ايلياد هومر نويسنده يونان باستان است كه در آن مهاجمان اسب بزرگ چوبي را يه نشانه صلح و آشتي ( البته با تعدادي جنگجو در درون آن ) به درون شهر محاصره شده تروا مي فرستند و ...!

تهيه، ترجمه و تنظيم: دوست خوبم مصطفي